Oyunculuğun Kitabını Yazan Adam: KONSTANTIN STANISLAVSKI

0
15

OYUNCULUĞUN KİTABINI YAZAN ADAM: KONSTANTIN STANISLAVSKI

HAYATI

1863’te Moskova’da doğup 1938’de aynı şehirde ölen ve dünyada tiyatronun tarzını değiştiren Moskova Sanat Tiyatrosu’nun kurucusu.

En büyük şansı sanata ilgi duyan zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmesiydi. Daha çocuk yaşlarda sanatın çoğu dalıyla ilgilendi. Katıldığı tiyatro topluluklarında eğitimler aldı. Katıldığı topluluğun yeni kurulmuş olmasını bir avantaja çevirdi ve topluluğun sergilediği oyunlarda sahneye çıkma şansı yakaladı. Başarılı oyunculuğuyla dikkat çekse de dünya tiyatrosuna bıraktığı iz oyunculuğuyla değil, kuramcılığıyladır.

 

TİYATRO KARİYERİ

Bir süre sonra topluluktan bağımsız büyük yazarların oyunlarının yönetmenliğini yapmaya başladı. Yönettiği oyunlardan birini Moskova’da tiyatro kursu veren Nemiroviç-Dançenko izleyip beğendi ve beraber Moskova Sanat Tiyatrosu’nu kurdular. Burada oyunculukla ilgili yaptığı devrim niteliğindeki fikirleriyle tarihe geçti. Stanislavski sahnede tamamen gerçeğin yansıtılması gerektiğini düşünüyordu ve bunun için temel faktör oyunculuktu. Oyunculuk üzerine kavramlar üretti, sürekli fikirlerini yeniledi, psikolojik gerçeklik ve doğaçlama üzerine çalışmalar aldı. Kurduğu tiyatroda birçok tiyatro oyuncusu, yönetmeni ve kuramcısı yetiştirdi. Bunlardan en önemlisi kendisinden tamamen zıt fikirlere sahip Vsevolod Meyerhold’dur. Hayatının sonuna kadar yönetmenlik yaptı, Shakespeare’in Othello oyununu yorumladı ve bu oyunla çok büyük ses getirmeyi başardı.

 

STANISLAVSKI VE OYUNCULUK

Stanislavski, oyunun ve oyuncunun temelini duyguya dayandırır. Oyuncu ilk olarak oynadığı karakterin içine girmeli, karakterin yaşadığı durumu kendisi yaşamalıdır. Oyuncu, oynadığı rol esnasında kendisini rol yapıyor gibi hissetmemelidir. Oyunculuğun temellerini eserlerinde anlatmıştır ve ısrarla üzerinde durduğu konular şunlardır:

  • Oyuncu; seyircinin nabzını tutmalı, seyircinin reaksiyonlarının farkında olmalı ve onları oyunun içine almalıdır.
  • Oyuncu karakteri önce kafasında canlandırmalı, kendisine yaşadığı zamanı, yaşını, kişilik özelliklerini, yaşadığı dönemini, ses tonunu, yaşam şartlarını sormalıdır.
  • Oyuncu sahne üstünde her zaman kontrollü olmalıdır. Atacağı adım, alacağı materyal, söyleyeceği replik, yapacağı mizansen her şey tam kontrol altında olmalıdır.
  • Söyleyeceği repliği anlamalı, ona uygun vurgu, tonlama ve esler vermelidir.
  • İyi bir gözlemci olmalı; çevresinde yaşanan olayları, kişileri, tepkileri sürekli izlemelidir.
  • Oyuncu disiplinli olmalı, ekiple anlaşabilmeli, çalışmalara zamanında katılmalı ve özverili olmalıdır.
  • Oyuncu, günlük hayatındaki gelişmeleri sahne üstüne yansıtmamalıdır.

COŞKU BELLEĞİ

Stanislavski, oyuncunun çevresini gözlemlediği gibi kendisini de gözlemlemelidir. Sahne üstünde acı çeken birini oynayacak oyuncu, geçmişinden acı çektiği bir anda neler yaptığını hatırlamalı ve ona benzer davranışları sergilemelidir. En gerçekçi sonucu elde etmek için en yararlı yol olarak bunu görür. Oyuncu, daha önce hiç düşmediği bir durumda bulunan rolü oynamaya kalkarsa “Ya bu durumu ben yaşasaydım?” sorusunu kendisine sorar. Ancak o zaman oyuncu rol yapmaktan kurtulur ve rolüyle bütünleşir.

 

KİTAPLARI

Stanislavski’nin oyunculuk kitapları, ders kitapları niteliğindedir ve her oyuncu mutlaka okumalıdır. Modern tiyatro oyunculuğuna dair herkes tarafından kabul edilen oyunculuk metotlarından bu kitaplarında bahsetmiştir. Kitapları:

  • Bir Aktör Hazırlanıyor
  • Bir Karakter Yaratmak
  • Bir Rol Yaratmak
  • Oyuncunun El Kitabı

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here